Elk ondernemer van een KMO moet deze 10 Tips inzake overname – overlating lezen.

Misschien droomt u ervan om een eigen onderneming op te starten? Ofwel heeft u al een bloeiend bedrijf, dan kijkt u misschien uit naar een opportuniteit om verder te groeien via een overname van een sectorgenoot of mogelijks om uw grootste concurrent over te nemen. Kijkt u stilaan uit naar uw pensioen, dan is het tijd om naar een geschikte opvolger/overnemer te zoeken.

Welke keuze u ook maakt, het overnemen/overdragen van een onderneming is geen kleine stap. Dat beseffen we maar al te goed en ervaren we zeer vaak in de praktijk. Vandaar dat u zich best terdege en in vertrouwen laat informeren. Een geslaagde generatiewissel of overname van  een bedrijf is pas mogelijk mits het in acht houden van enkele belangrijke vuistregels.

Ontwerp een stappenplan

Zoals het spreekwoord zegt “Een goed begin is het halve werk”.  De juiste onderneming of overnemer vinden duurt gemiddeld 18 tot 24 maanden. Schrijf voor uzelf het stappenplan uit. Waar staan we nu, wat willen we bereiken en welke weg gaan we hiervoor volgen? Begin dus vroeg genoeg met verkennende gesprekken. Daarom is netwerken zeer belangrijk. Praat met klanten, leveranciers, bankiers, AFI CONSULT en andere contacten.

U kiest zelf de gepaste overname/overnemer

Een passend bedrijf zoekt u als overnemer het best in uw persoonlijke kennis- en interesseveld. Verkopers laten hun zaak het best over aan iemand voor wie hun sector of zakenmodel geen ver-van-mijn-bed-show is. Als overlater wenst u immers dat uw zaak nog lange tijd verder blijft bloeien en groeien.

Voer een Due Diligence-analyse uit

Niet alleen de koper heeft er belang bij, maar ook de verkoper heeft er alle belang bij de elementen die bij een Due Dilligence-analyse onderzocht worden, vooraf te checken.

Controleer de financiële, commerciële en juridische staat van het bedrijf. Stel kritische vragen als:

  • Heeft de onderneming troeven die de concurrentie niet heeft, zoals bijvoorbeeld locatie?
  • Waarom zijn de winstmarges lager of hoger dan het gemiddelde in de sector?
  • Is de voorraad correct gewaardeerd?
  • Moeten er nog rekening couranten worden aangezuiverd?
  • Zijn er geen overtollige liquiditeiten?
  • Zal het machinepark aan vernieuwing toe zijn?
  • Stel dat er vastgoed aanwezig in de vennootschap?
  • Is alle software legaal in gebruik?
  • Zijn alle vergoedingen aan het personeel conform de wettelijke bepalingen?
Een correcte prijs doet wonderen

De voornaamste reden waarom ondernemingen niet of zeer moeilijk verkocht geraken is een onrealistische verkoopprijs in vergelijking met de realiteit van de trend op de markt. Een correcte waardebepaling van uw bedrijf is hierbij een must.

Immers kijken we niet enkel naar de cijfers uit het verleden, we onderzoeken uitgebreid de voorspelling van toekomstige inkomsten en uitgaven. Check als verkoper de beschikbare cashflow in uw bedrijf.  De ideale overname laat nog financiële ruimte over voor onverwachte investeringen of tegenslagen.

Een realistische prijs maximaliseert de kans op een succesvolle verkoop.

Bekijk de financiering

De eigen inbreng is de hoeksteen van de financiering van een overname. Een onderneming overnemen houdt immers een reëel risico in. Het is dan ook logisch dat de overnemer als eerste investeert in zijn project en er de risico’s van draagt, vooraleer een beroep te doen op fondsen van buitenaf.

Niet zelden beschikt de overnemer echter over onvoldoende eigen middelen om het volledige overnamebedrag te realiseren. Externe bronnen zoals investeerders, vrienden, familie en banken  kunnen helpen om de financiering van de overname rond te fietsen.

Schets realistische omzet- en resultatenscenario’s onder goede en slechte omstandigheden. Onderzoek vervolgens hoeveel eigen middelen er zijn en hoeveel leningen u wilt aangaan voor de overname. Banken verwachten bij leningen een terugbetalingstermijn van gemiddeld 5 à 7 jaar. Ook de win-win lening en KMO-cofinanciering kunnen u een stap verder helpen bij een sterk financieringsdossier.

Let op met sociale en fiscale schulden

Vraag als overnemer een recent attest aan de overlater dat bewijst dat alle sociale bijdragen inzake RSZ en belastingen betaald werden. Immers sociale en fiscale schulden vallen bij de bedrijfsoverdracht ten laste van de overnemer.

Overname van het personeel

Bij een bedrijfsovername wordt ook het personeelsbestand mee overgeheveld. Raadpleeg dus zeker cao’s. Vervolgens er afgesproken om het personeel gedeeltelijk of niet over te nemen. Dan staat de overnemer in voor de ontslagen. Maar pas op: een overname is géén wettelijke ontslagreden.

Vergunningen en locatie

Je staat best ook nog even stil bij de geldigheid van de vergunningen. Controleer zeker of de handelsvestigingsvergunning correct is voor de huidige handelsoppervlakte. Zorg desgevallend tijdig voor regularisering.

Daarnaast zijn er nog (afhankelijk van je branche) andere relevante vergunningen:

  • Terrasvergunning (horeca)
  • Plaatsing reclamepanelen
  • Omgevingsvergunning (milieu) en Vlarem
  • Bij verkoop van grond is een bodemattest vereist

De verkoper moet deze aanvragen en overmaken bij verkoop. Kortom controleer voor de overname of alle nodige vergunningen in orde zijn. Lopende vergunningen blijven wel geldig bij overname, niettemin meldt je wel de overname aan de betreffende overheid die de vergunning heeft verleend.

Onroerend goed is cruciaal

In de top 10 van onze tips bij overname of overlating van een KMO staat vastgoed zeker bovenaan in de lijst.  In eerste instantie kan u het vastgoed overnemen met een onderhandse verkoopovereenkomst (bindend) en binnen de 4 maanden na het vervuld zijn van eventuele opschortende voorwaarden (zoals bijvoorbeeld het bekomen van een lening) kan u langs bij de notaris om de verkoop vast te leggen in een notariële akte. Daarentegen bij het huren van het gebouw moet de (handels)huurovereenkomst een huuroverdracht mogelijk maken. Of misschien is een aankoopoptie ook haalbaar?

Overname van aandelen of activa

Als laatste punt kan bij een KMO overlating of overname gekozen worden onder welke vorm dit moet gebeuren. Door middel van de aandelen over te dragen, ofwel bepaalde activa (cliënteel, bedrijfspand, handelsfonds…). De ondernemer die zijn aandelen verkoopt, betaalt in principe geen belasting op de meerwaarde. Wie activa overneemt, kan het overgenomen actief bestanddeel opnieuw afschrijven.

Bovenstaande 10 tips bij overname of overlating van een KMO zijn een must voor iedere ondernemer. Zoals u kan vaststellen is een mogelijk overname/overdracht geen eenvoudige opdracht en dient u aan heel wat zaken de nodige aandacht te schenken, u degelijk voor te bereiden en u te laten begeleiden met degelijk advies. Ten gronde uitgewerkte scenario’s kunnen u veel hoofdbrekers besparen. AFIconsult kan u hierin begeleiden wanneer u het voelt kriebelen!

Auteur: Hugues Blondeel